HPV DNA testi nerede, hangi hastanelerde yapılabilir

HPV TESTİ (HPV DNA TESTİ)
HPV testi (HPV tahlili) son yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu tahlilin yapılmasındaki amaç kadın veya erkekte HPV virüsünün (Human Papilloma Virüs) varlığını
araştırmaktır, bunun için araştırılan dokuda virüsün DNA’sı var mı diye bakılır, bu nedenle teste HPV DNA testi denir. Hibrit Capture (HC), PCR, DNA dizi analizi, Chip array gibi yöntemler mevcuttur.
HPV virüsü ve HPV enfeksiyonu hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

HPV DNA testi nasıl yapılır?
HPV DNA testi hastalık bulunan bölgeden alınan ufak bir parçadan veya sürüntü materyalinden yapılabilir. Örneğin ciltte veya genital bölgede bulunan bir siğilden alınan milimetrik parça test için yeterlidir. Testin yapılabilmesi için hastalıklı bir lezyon olması da gerekmez tamamen normal bir dokudan sürüntü alınarak da test yapılır. Sürüntü yani smear küçük fırça gibi bir aletin doku yüzeyine sürülmesi ile hücre toplanmasıdır (rahim ağzı kanser taramasında yapıldığı gibi.) Sürüntüden toplanan hücrelerde HPV virüsüne ait DNA materyali araştırılarak tahlil yapılır.

HPV DNA testinin en yaygın kullanıldığı alan rahim ağzı (serviks) kanseri ile ilgili işlemlerdir. Burada rahim ağzından smear alır gibi sürüntü şeklinde fırça ile hücreler toplanarak bir sıvı dolu kap içerisinde laboratuvara gönderilir. Smear tahlili (pap test) için alınan materyalde HPV DNA testi de çalışılabilir, ayrıca tekrar materyal almaya gerek yoktur. Smear tahlili nasıl yapılır konusunda ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Smear tahlili yapmadan, sadece HPV virüsü için de sürüntü alınarak araştırma yapılabilir. Rahim ağzından smear testi veya HPV testi jinekolojik muayene masasında spekulum takılarak yapılır, işlem 1-2 dakika sürer.

Erkekte HPV testi nasıl yapılır?
Erkeklerde penisten alınan sürüntü materyalinden HPV DNA araştırması yapılabilir. Veya testis gibi başka bir yerde lezyon varsa oradan da sürüntü veya parça alınarak tahlil yapılabilir.

Rahim ağzı kanseri veya erkekte penis lezyonları gibi durumlarda kanda HPV tahlili yapılmaz, hastalık şüphesi olan bölgeden tahlil yapılır. Virüs cilt veya mukozalardaki hücrelere yerleştiği için kan tahlilinde çıkmaz, bu nedenle kanda HPV testi yapılmaz.

HPV DNA testi neden yapılır? Kimlere yapılır?
– HPV virüsünün varlığını değerlendirmek için yapılan bu test günümüzde en yaygın olarak serviks yani rahim ağzı kanseri taraması amacıyla kullanılmaktadır. Rahim ağzı kanseri taraması kadınlar için çok önemlidir ve bu konuda en yaygın kullanılan uygulama smear testi ile HPV testinin birlikte veya ayrı ayrı kullanılmasıdır. İki testin birlikte değerlendirmesine co-test denir. Co-test ve smear testi hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. HPV DNA testinin tek başına serviks kanseri taramasında kullanılmasına primer HPV DNA testi denir.
– ASC-US gibi bazı smear sonuçlarının yönetilmesine HPV DNA testi ile karar verilir. Test sonucuna göre kolposkopi veya başka yöntemlerin uygulanmasına karar verilebilir.
– Bazı smear sonuçlarında refleks HPV testi çalışılarak yönetim planlanır.
– CIN 1 takibinde sitoloji ile birlikte kullanılır.
– CIN 2 ve CIN 3’ün tedavi sonları takibinde sitoloji ile birlikte kullanılır.
– HPV aşısı (rahim ağzı kanser aşısı) yapılmadan önce HPV testi yapılmasına gerek yoktur.

HPV tiplendirme nedir? (Tipleme, Genotiplendirme)
HPV virüsünün 200 civarında çeşidi (tipi) vardır. Bunlar tip1, tip2, tip3, tip 6, tip 11, tip 16, tip 18, tip 31, tip 33, tip 52, tip 58… gibi numaralarla adlandırılır. Bu tiplerden bazıları el, yüz gibi cilt bölgelerinde siğil oluşmasına neden olur, bazıları ise daha çok genital bölgeyi tercih eder ve orada siğil (kondilom) veya kanser oluşmasına neden olur. Bazı tip HPV virüsleri ile oluşan enfeksiyonlar kansere dönüşme açısından daha risklidir, bu yüzden araştırma yapılan bölgede HPV virüsü vardır demek her zaman yeterli olmaz, hangi tip HPV virüsünün olduğunu belirtmek gerekir. Bu işlem için tekrar bir analiz yapmak gerekebilir veya bazen ilk yapılan tahlilde tipler ayrı olarak belirtilir. Buna HPV tiplendirmesi veya HPV genotipleme denir. HPV tiplendirmesi her zaman gerekmez, örneğin yapılan HPV tahlilinde HPV negatif olarak belirtilmişse bütün tiplerin bulunmadığı anlamına gelir ve zaten tiplendirmeye gerek kalmaz.

Örneğin bazı tahlillerde sadece HPV DNA pozitif (hpv virüsü var, positive) veya HPV DNA negatif (hpv virüsü yok, negative) şeklinde ifade bulunur. Bu tahlilde tiplendirme yapılmamıştır, hangi tip HPV virüslerinin dokuda bulunduğu belirtilmemiştir. Tiplendirme yapılan tahlillerde bazen mix 1, mix 2, mix 3 şeklinde gruplandırılmış halde bir grubun pozitif veya negatif olduğu belirtilir. Bazı tahlillerde ise direk hangi tip HPV virüsünün pozitif olduğu belirtilir, Örneğin HPV tip 16, 18 pozitif saptanmıştır gibi. HPV DNA negatif çıkarsa bu virüsün bulunmadığı anlamına gelir, HPV DNA pozitif çıkarsa virüsün var olduğu anlamına gelir ancak testin pozitif olması virüsün hastalık yaptığı anlamına gelmez, virüs vardır ancak henüz bir hastalık yapmamış olabilir.

HPV DNA tahlil sonucu kaç günde çıkar?
HPV DNA testi hastaneler arasında değişkenlik göstermekle beraber genellikle birkaç gün içerisinde sonuç rapor edilir. Ancak smear testi ile beraber çalışılacaksa sonuçlanması daha uzun süre alabilir.

HPV DNA testi nerede, hangi hastanelerde yapılabilir?
Günümüzde oldukça yaygınlaşmış bir testtir, üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinin çoğunda yapılabilmektedir. Özel hastanelerin de bir kısmında mevcuttur. Fiyatı değişkenlik göstermektedir.

Şiddetli adet ağrıları

ADET AĞRISINA NELER İYİ GELİR? NASIL GEÇER?

Adet ağrısından (sancısından) şikayetci olan hastaların ağrılarını azaltmak için ilaç tedavisi dışında yapabilecekleri bazı önlemler vardır. Tabi ağrı kesicilerle ve bu önlemlerle geçmeyen adet ağrılarının mutlaka doktor tarafından değerlendirilmesi sebebinin netleştirilerek ona göre tıbbi tedavi verilmesi gerekir.

Şiddetli adet ağrılarını hafifletmek için neler iyi gelir?
– Kasık völgesine ve bel gölgesine sıcak havlu veya termofor uygulanması ağrıları kesebilir
-Sıcak banyo ağrılara iyi gelir
– Kasık ve bel bölgesine masaj yapılması iyi gelebilir
– Düzenli uykuya dikkat edilmesi faydalı olabilir
– Sigaradan, yağlı yiyecekler ve fazla kahve tüketiminden kaçınmak iyi gelebilir
– Düzenli egzerzi ve spor ağrıları hafifletebilir

Menoraji Adetlerin düzenli fakat fazla miktarda olması

ADET DÜZENSİZLİĞİ
Normal adet düzeni nedir?
Bir adetin başlangıcından diğer adetin başlangıcına kadar geçen süre (1 siklus) 21-35 gün arasında olmalıdır. Kanama süresi 2-7 gün olması normaldir. Ortalama kan kaybı ise bir adet döneminde 35-40 ml civarındadır. Bu da genellikle günde 3-5 pet eder. Genellikle 80 ml’nin üzerindeki kanamalar fazla olarak değerlendirilir.

Bu normal düzenden daha uzun süren kanamalar, yada daha seyrek olan kanamalar yada daha sık olan kanamalar yada ara kanamalar olması adet düzensizlikleri olarak adlandırılır. Bunun çok çeşitli sebepleri olabilir.

Oligomenore: Noemalden daha seyrek adet görmedir.
Polimenore: Normalden daha sık adet görmedir.
Menoraji: Adetlerin düzenli fakat fazla miktarda olması.
Metroraji: Adet aralarının eşit olmaması düzensiz olması.

Gecikmeler: Aktif cinsel yaşamı olan ve etkin bir korunma yöntemi kullanmayan kadında görülen adet gecikmelerinin en muhtemel nedeni gebeliktir. İkinci muhtemel neden de herhangi bir şekilde o siklusta ovulasyon (yumurtlama) olmaması ve bu nedenle “dökülmenin” gecikmesidir. Düzenli adet gören bir kadında beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan gecikmenin nedeni ise stres, mevsimsel değişiklikler, mekan değişiklikleri olabilir.
Adet gecikmesinin diğer önemli nedenleri arasında aylık ya da üç aylık korunma iğneleri ya da kola uygulanan hormon çubuklarının içinde bulunan hormonların yan etkileri sayılabilir.

Ara kanamalar: Doğurganlık döneminde sık görülen diğer bir adet düzensizliğidir. En muhtemel neden serviksteki enfeksiyonlardır. Diğer muhtemel nedenler miyomlar ve serviks polipleridir. Spiral kullanımı, doğum kontrol hapı kullanımı, aylık, üçaylık iğneler ve kola uygulanan çubuklar da lekelenme tarzında ara kanamalara neden olabilirler.

Adetin fazla olması (Hipermenore) (Menoraji): En muhtemel neden yumurtlama olmadan gerçekleşen siklustur. Diğer nedenler spiral kullanımı, aylık, üçaylık iğneler ve kola uygulanan çubuklardır. Farkında olunmayan gebeliğin düşükle sonuçlanması da yanlışlıkla adet kanaması sanılabilir.

Adetin az olması (Hipomenore): Adet döneminde görülen kanama miktarı yaşla birlikte azalma eğilimi gösterir. Doğum kontrol hapı kullanımı da adet kanamasını önemli ölçülerde azaltır. Sorunlu seyreden kürtajlar sonrası endometriumda (rahim iç tabakasında) ortaya çıkan yapışıklıklar da az adet görülmesine ileri derecede yapışıklıklarda hiç adet görememeye neden olabilir.

Sık adet görme (Polimenore): En muhtemel neden hormonal dengesizliktir. Ara kanamalar sıklıkla adet kanaması ile karıştıklarından ara kanamaların muhtemel nedenleri burada da söz konusu olabilir. >>

Tüm bunlara ek olarak her türlü normalden fazla kanama durumunda vücudun kanamayı durdurma ve kanı pıhtılaştırma mekanizmalarındaki muhtemel bir bozukluk mutlaka akla gelmelidir. Bu özellikle ergenlik döneminde muhtemel neden olabilir ve araştırılmalıdır.

Tedavi:
Adet düzensizliğinin altında yatan bir sebep bulunup bulunmamasına göre değişir. Bunun için genellikle ilaç tedavisi gerekmekle beraber nadiren ameliyat da (myom, polip vb. durum varsa) gerekebilmektedir.

LEEP sonrası gebelik oluşması

LEEP
LEEP – ELEKTROKONİZASYON
(Loop Electrosurgical Excision Procedure)

Smear testinde veya biyopside izlenen bazı tür anormallikler sonucunda rahim ağzındaki patolojinin tedavisi ve patolojik incelenmesi için rahim ağzından koni şeklinde bir parça çıkarılır. Bunun için ucunda halka şeklinde tel bulunan ve elektrikle çalışan bir alet kullanılır. İşlemin yapılma amacı ve mantığı konizasyon ile aynıdır, sadece kullanılan aletler farklıdır. LEEP (LLETZ de denir) işleminde bisturi yerine tel şeklinde elektrikli aletle kesme işlemi yapılır. İşleme LLETZ ismi de verilir (Large Loop Excision Of The Transformation Zone)

LEEP nasıl yapılır?
LEEP lokal anestezi ile veya genel anestezi ile yaklaşık 5 dakikalık sürede yapılabilecek bir işlemdir. İşlemin adet dönemi dışında bir zamanda kanama yokken yapılması gerekir. Hasta normal jinekolojik muayene pozisyonunda iken spekulum takılır ve leep aleti le rahim ağzından koni şeklinde parça çıkarılarak incelenmek üzere patolojiye gönderilir. Hasta işlem sırasında ağrı hissetmez. Hasta işlemden sonra genellikle aynı gün taburcu edilir, genel anestezi alanlarda bir kaç saat gözlem gerekir. Hasta en geç bir gün sonra işine veya günlük aktivitelerine devam edebilir.

LEEP neden yapılır?
– Rahim ağzından biyopsi ile saptanan CIN 2, CIN3 gibi patolojilerin tedavisi için
– Bazı anormal smear sonuçları nedeniyle LEEP yapılabilir
LEEP sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Rahim ağzının iyileşmesi ve eski haline dönmesi bir kaç hafta alacaktır. İşlemden sonra bir kaç hafta kahverengi akıntı olabilir. Akıntı için ped kullanılabilir, asla tampon kullanılmamalıdır. İşlemden sonra bir ay cinsel ilişkide bulunulmamalıdır ve vajinal duş yapılmamalıdır. Hafif kasık ağrıları olabilir.

İşlemden 20-30 gün sonra hasta tekrar kontrol edilir ve rahim ağzının iyleşme durumu değerlendirilir. Patoloji sonucu mutlaka takip edilmelidir. Patolojiye gönderilen parçanın sonucuna göre ya sadece smear takipleri ile hasta izlenir veya başka tedavi gerektiren bir sonuç gelmişse o tedaviler uygulanır.

LEEP oldukça basit ve güvenilir bir metod olmasına rağmen nadiren bazı komplikasyonlar izlenebilir. Bunlar:
– Kanama
– Enfeksiyon
– Mesane spazmı

Aşağıdaki durumlarda tekrar doktorunuza başvurmalısınız:
– Aşırı vajinal kanama
– Aşırı karın ağrısı
– Ateş
– Kötü kokulu vajinal akıntı

LEEP sonrası gebelik oluşması:
LEEP ameliyatı geçiren hastalar daha sonra hamile kalabilirler. Çok olağan dışı bir komplikasyon oluşmadığı sürece hamile kalmayı engelleyici bir işlem değildir.
Gebelik sırasında LEEP işlemi invaziv kanser şüphesi dışında zorunlu kalmadıkça uygulanmaz.

LEEP sonrası cinsel ilişki:
LEEP işlemi kadının cinsel aktivitesinde veya cinsel zevkte bir değişikliğe neden olmaz. Ancak işlemden sonra yaklaşık 1 ay cinsel aktivite kısıtlanır. Rahim ağzı tamamen iyileştikten sonra cinsel ilişki serbest bırakılır.